Kudüs İzlenimlerim

Uzun bir aradan sonra yeniden karşınızdayım. Yoğunluktan dolayı ara vermek zorunda kaldım. Umarım devamını getiririm bu defa.

Kudüs hakkında hissettiklerimi sayfalarca yazsam yine de tam anlamıyla tarif etmeye yetmez. Seyahatim boyunca kimle konuşsam Kudüs’ün yeri hepsi için ayrıydı. Binlerce yıldır birbiri üstüne eklenerek zenginleşen şehir, her an her saniye karşınıza bir sürpriz ile çıkıyor. Kudüs’te 6 gün kaldım, gerçi bunun 3 gününü Kudüs’te 3 gününü de Batı Şeria’ya günübirlik geziler yaparak geçirdim.

Kudüs’ü kabaca ikiye ayırmak gerek: 1) Eski Kudüs, 2) Yeni Kudüs

Kudüs’ün giriş kapılarından benim de sık sık kullandığım Yafa Kapısı

Eski Kudüs

Eski Kudüs, adı üstünde şehrin eski kısmı. Eski Kudüs’ün surları Kanuni Sultan Süleyman döneminde inşa edilmiş. Şehir, Yahudi, Hıristiyan, Müslüman ve Ermeni mahallelerinden oluşuyor. Dördü de dip dibe. Mahalle değiştirdiğinizi anlamanız biraz zaman alıyor. Daha fazla tarihi detayı bir kenara bırakıp kendi tecrübelerimi aktarayım.
Eski Kudüs’ü ücretsiz yürüyüş turu ile tanımaya çalıştım. Tur hakkında detaylı bilgi için burayı tıklayabilirsiniz. Dört mahalleyi gezdik. Rum Ortodoks ve Rum Katolik kiliselerine girdik. Ayrıca Ağlama Duvarı ve Kubbetüs Sahra’yı aynı anda görüp fotoğraflayabileceğimiz bir noktaya çıktık. Tarihi mekanları daha sonra tek başıma gezdim. Kutsal Kabir Kilisesi, Ağlama Duvarı, Istırap Yolu (Via Dolorosa), Kubbetüs Sahra ve Mescid-i Aksa’yı gezdim. Hepsi iç içe hepsi de muazzam güzellikte. Bunların haricinde eski şehrin sokaklarında dolaştım, kayboldum, insanlarla tanıştım ve anı biriktirdim.

Ağlama Duvarı

Batı Duvarı nam-ı diğer Ağlama Duvarı

Yahudiler’in Büyük Mabet’inin yıkılmasından sonra geriye kalan Batı Duvarı’na sanırım sadece Türkçe’de “Ağlama Duvarı” deniliyor. Dua edenlerin ileri geri eğilip kalkması ve geçmişi yad etmelerinden olsa gerek. Ağlama Duvarı’na girerken güvenlik aramasından geçiyorsunuz. Benim girdiğim kapıda pasaportlarımıza da bakılıyordu. Beni 5 dakika kadar beklettiler, fakat nihayetinde hiçbir şey sormadan geçmeme izin verdiler. Erkekler “kipa” takmak zorunda, girişte ödünç alıp başınıza takmak üzere beyaz kipalar bulabilirsiniz. Kadınlar ve erkekler için ayrı bölümler mevcut.
Şahsen ben insanları seyrettim. Bir anda yanıma bir Yahudi geldi, büyükannesinin İzmirli olduğunu söyledi ve bana dua etmeyi öğretti. Maalesef bu kadar masumane ilerlemedi sohbetimiz. Sonunda benden “çocuklara yardım” amacıyla para istedi. Cebimdeki 40 NIS’i de yeterli bulmadı. Böylece benden uzaklaştı. (KUDÜS ESKİ ŞEHİRDE KİMSEYE GÜVENMEYİN, KENDİNİZİ HEMEN TESLİM ETMEYİN)

 

Mescid-i Aksa ve Kubbetüs Sahra

Hani Kudüs’ün simgesi olan altın kubbeli yapı var ya, işte o Mescid-i Aksa değil. Ama Mescid-i Sahra onun karşısında. Neyse efendim, o altın kubbeli yapı Kubbetüs Sahra.(Sahra altın demekmiş, Sahra Çölü’nün kumlarının da altın renkli olduğu düşünülmüş demek ki)

Kudüs’e hakim olan tepede Haremi Şerif, içerisinde Mescid-i, Kubbetüs Sahra ve geniş bir avluyu barındıran bir alan. Haremi Şerif’e giriş-çıkışlar Kudüs Arapları’nın kontrolünde. Eskiden dini fark etmeksizin herkesin girmesi serbest iken çatışmaların artması sonucunda Müslüman ve gayrimüslimlerin girişler ayrı kapılardan sağlanır hale gelmiş. Gayrimüslimler cuma günü hariç her gün girebilir Haremi Şerif’e ve de sadece avluda dolaşmaları serbest, Kubbetüs Sahra ve Mescid-i Aksa’nın içine girmelerine izin verilmiyor. Hosteldeki arkadaşlarım da içeriyi çok merak etmişlerdi, ben de fotoğraflarımı onlara gösterdim.

Ben ise Pamuk Çarşısı’nın sonundaki Müslüman girişinden içeri girdim.  Kaç defa sorgu suale uğradım ben de bilmiyorum.

Pamuk Çarşısı’ndan girmek için kapıya yöneldiğimde nereden çıktığını anlamadığım biri başladı konuşmaya ve soru sormaya:

– Giriş yasak.

-Ben Müslüman’ım.

-Nerelisin?

-Türk’üm.

-Ooo. Nüfus kimlik(Bunları Türkçe söyledi,şaşırmadım desem yalan olur. Gerçi nüfus kağıdını her ihtimale karşı yanıma almıştım. Kimliğime baktı, din hanesine baktı baktı, yanındakilere Arapça bir şeyler dedi.)

-Günde kaç defa namaz kılıyoruz?

-5

-Buyrun geçebilirsiniz. Sarışın olduğun için emin olamadık, Türk’e de benzemiyorsun. Bir keresinde bir Boşnak gelmişti, çok uzun süre beklemek zorunda kalmıştı. Ona da daha detaylı sorular sorduk. (O an içimden geçenler: Ümmet anlayışından bihaber, Müslümanları sadece Araplar’dan ibaret zanneden, Arap olmayanın Müslümanlığına şüpheyle yaklaşan zihniyet karşımda.)

Az gittim uz gittim dere tepe gittim, muazzam bir ortam, saatlerimi geçirdim. Müslümanlar’ın ilk kıblesi, Kudüs’e hakim bir tepede sanki zaman durmuş. Önce Kubbetüs Sahra’ya girdim, daha doğrusu girmeye çalıştım. Güvenlik durdurdu ve sormaya başladı:

-Müslüman olmayan giremez.

-Müslüman’ım.

-Nerelisin?

-Türk’üm.

-Nüfus kimlik.

-Kelime-i Şahadet

-Kelime-i Şahadet getirdim.

Ve böylece içeri girdim. Hz. Muhammed (sav)’ın miraca yükseldiği taş burada. Beni en çok etkileyen kısmı kadınların ve erkeklerin bir arada ibadet ediyor oluşuydu. Sanki bu ortamda sınırlar kalkmış, insanlar kaynaşmış, sorunlar hiç meydana gelmemiş gibiydi. İçeriyi dolaştıktan sonra bir köşeye oturdum ve insanları seyrettim.

Mescid-i Aksa

Sıradaki durağım olan Mescid-i Aksa’ya geçerken de ayrı bir sorguyla karşılaştım. Bu sefer de Fatiha suresini okumamı istediler. Okudum ve içeri girdim. Biraz sonra ise birisi geldi ve benimle konuşmaya başladı. Türk olduğumu ve ilk defa geldiğimi duyunca bana etrafı gezdirmek istedi. Ben de kabul ettim ve Mescid-i Aksa’yı beraber gezdik. Aynı zamanda birkaç fotoğrafımı da çekti. İyi güzel dolaştık, ama ben giderken ne oldu dersiniz. Para istedi hem de 200 dolar. Sinirlendim.

-Madem para istiyordun niye başta söylemedin?

-Seni bedava mı gezdireceğimi zannettin?

-Param yok(cüzdanımda da para yoktu sahiden, ceplerime paylaştırmıştım. Cüzdanı açtım gösterdim) Kredi kartı kabul ediyor musun?

-Ama kendim için değil çocuklar için istiyorum.

-Param yok ama.

-Sen iyi birine benziyorsun. Senden para almayacağım. Bir daha gelirsen bende kal.

-Bir fotoğraf çektirelim o zaman. (İyi kötü her anı için bir fotoğraf çektirmeye çalışırım :D)

-Olmaz günah. (İçimden geçen: haksız kazanç elde etmek kul hakkına girmek günah değil fotoğraf çektirmek günah öyle mi?)

-Selametle

(Çıkardığım ders: ESKİ KUDÜS’TE KİMSEYE AMA KİMSEYE GÜVENMEYİN, HERKESİN Mİ GÖZÜNÜ PARA BÜRÜMÜŞ?)

 

Haremi Şerif’ten ayrıldıktan sonra Kutsal Kabir Kilisesi, Latin Katolik Kilisesi ve Rum Katolik Kilisesi’ni de gezdim. Via Dolorosa’dan geçtim. Çok da etkileyici bir yer değil, zira yol boyunca sağlı sollu dükkanlar vardı artık. Gerçi arada Etiyopya ve Rus kiliselerini ve manastırlarını gördüm.)

Sözün özü Eski Kudüs şehir olarak güzel olmakla beraber insanlarına çok da güvenmemenizi tavsiye ederim. Kulağınıza küpe olacak birkaç tavsiyede bulunacak olursam:

1-Eski Kudüs’te insanlarla konuşurken dikkatli olun, kendinizi hemen teslim etmeyin.

2-Eski Kudüs’te yemek yemeyin. Gerek yok o kadar masrafa. Normalde 25-30 NIS olan humusu Eski Kudüs’te 40 NIS’e buluyorsunuz. Daha uygun bir seçenek olarak sokak simidi yiyebilirsiniz. Bizdeki simitin yaklaşık 3 katı ve tanesi 2-3 NIS. Ayrıca Yafa Kapısı’nda 5-10 NIS’e satılan hurmalı tatlı da lezzetliydi.

3-Eski Kudüs’ten su da almayın. Yarım litrelik pet şişedeki su 10 NIS. Aynısı hostelin yanındaki bakkalda 5-6 NIS. Yazık günah.

4-Eski Kudüs’te pazarlık yapmayın, direkt hiçbir şey almayın. Hediyelik eşyalar Batı Şeria’da daha ucuz ve orada da Kudüs hakkında hediyelik eşyalar bulabilirsiniz.

5-Eski Kudüs’ün çarşısı çok yoğun. İğne atsanız yere düşmez. Ceplerimize ve çantalarımıza dikkat edin.

6-İsrail’de genel olarak pasaportsuz dolaşabilirsiniz, o silahları bellerinden sarkan askerler pasaportunuza bakmak istemez, fakat Eski Kudüs’te dini alanlara girmek için pasaportunuzu göstermeniz gerekir, bilhassa Ağlama Duvarı’na ve Haremi Şerif’e girerken.

İşte o klasik Kudüs manzarası

 

Haremi Şerif’e girmek için içinden geçtiğim Pamuk Çarşısı

 

Kutsal Kabir Kilisesi, dört mezhep için ayrı bölümleri mevcut ve aralarındaki uyuşmazlıktan dolayı kilisenin anahtarı yüzyıllardır Müslüman bir aileye emanet
Çarşıda gezerken karşıma çıkan Fransız rahibeler

Yazar: admin

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir